O proxecto

Músicas da Terra de Montes é un proxecto creado polo músico Rubén Troitiño adicado á conservación, estudo e difusión das músicas da comarca da Terra de Montes. 

A historia do proxecto

A historia de Músicas da Terra de Montes comeza en 2005, cando Rubén Troitiño iniciou a recollida dos nomes dos músicos que, nos anos pasados, tocaban a gaita na comarca. A idea inicial era crear unha lista para publicala no portal web da Asociación Cultural Os Abrentes de Cerdedo. Co paso do tempo, a información foi medrando e o proxecto ampliándose, aínda que durante uns anos quedou en pausa, até que en 2015 se retomou con novo impulso.

O confinamento de 2020 proporcionou o tempo necesario para que aquela primeira listaxe se transformase nunha investigación máis profunda sobre a vida e a historia das músicas da Terra de Montes. A memoria colectiva tiña case esquecida a presenza de moitos músicos do antigo concello de Cerdedo e Forcarei, entre eles gaiteiros, pandeireteiras, bandas de música e outros artesáns. Este proceso de recuperación incluíu tamén a recompilación de material físico, como instrumentos e fotografías, que achegan unha visión máis directa e tanxíbel da realidade destes músicos.

Un dos principais obxectivos do proxecto é deixar constancia da gran cantidade de gaiteiros, acordeonistas, pandeireteiras, percusionistas e músicos de banda que houbo nesta comarca. Grazas á memoria dos nosos maiores, recuperouse unha parte fundamental da nosa historia musical, unha tradición transmitida de xeración en xeración e mantida viva até os nosos días. A colaboración desinteresada de persoas e entidades foi esencial para a investigación e a creación de contidos, e dende aquí expresamos o noso máis sincero agradecemento.

Todo este traballo cristalizou coa estrea da páxina web de Músicas da Terra de Montes no ano 2021, concibida como un espazo aberto para preservar, difundir e compartir este patrimonio musical.

O proxecto

Músicas da Terra de Montes nace co propósito de preservar e dar valor ás expresións culturais transmitidas oralmente durante xeracións. Este patrimonio, que se perde pouco a pouco co paso do tempo, merece ser gardado e respectado. Queremos recoller testemuños, repertorios e biografías das persoas que viviron para a música e construír así un arquivo vivo que sirva de referencia para o futuro. Traballamos con coidado e dedicación para que cada historia e cada melodía queden rexistradas e sigan sendo fonte de inspiración.

Dentro deste marco, o arquivo virtual das músicas da Terra de Montes presenta un percorrido pola historia musical desta zona, incluíndo as pandeireteiras, gaiteiros, bandas de música e pequenas orquestras que animaban as festas e romerías, mantendo a música viva durante moitos anos. A maioría destes músicos non foron figuras de renome nacional, pero foron profundamente populares nas súas comunidades, deixando un gran legado cultural que agora podemos estudar e preservar. Actualmente, o arquivo conta con máis de 350 artigos e segue en constante renovación coas últimas investigacións e novidades. 

Eventos organizados

• Homenaxe a Avelino Alberte Fírvida, sobriño de Avelino Cachafeiro, o gaiteiro de Soutelo - 27 de outubro 2018

• I Xornadas das Músicas da Terra de Montes 

  • Sábado 15 de outubro en Cerdedo (Cerdedo-Cotobade) adicado ás bandas de música

  • Sábado 22 de outubro en Soutelo de Montes (Forcarei) adicado á música tradicional.

Charlas

• Sobre o proxecto Músicas da Terra de Montes

- Programa "Lume na palleira" de Radio Galega Música (26 de xuño de 2022)
- I Xornadas das Músicas da Terra de Montes - Cerdedo (22 de outubro de 2022)
- Presentación do proxecto "Músicas da Terra de Montes" - IES Chano Piñeiro de Forcarei (23 de febreiro de 2023)
- Xuntanza veciñal en Cerdedo (21 de xullo de 2023)
- Terra de Montes, terra de músicas - MUSA (Sabucedo) (28 de outubro de 2023)

• Redescubrindo aos gaiteiros de Soutelo

- XLII Festa do Gaiteiro de Soutelo (21 de agosto de 2021)
- III Xornadas da Gaita - Asociación de Gaiteiros Galegos (23 de outubro de 2022)
- Museo de Pontevedra (27 de xuño de 2024)
- Programa "Lume na palleira" de Radio Galega Música (12 de xaneiro de 2025)
- Consello da Cultura Galega - Acto enmarcado no 75º cabodano de Castelao (16 de xaneiro de 2025)
- Casa Museo da Fundación Ramón Otero Pedrayo (19 de xullo de 2025)

Recoñecementos

• Medalla de ouro da Asociación Amigos da Terra de Montes – 2025

Medalla de ouro a Rubén Troitiño pola labor de investigación, difusión e defensa da música e tradicións da Terra de Montes.

Colabora co proxecto

Músicas da Terra de Montes está aberto á participación de toda a comunidade. Se tes fotografías, gravacións ou algún outro tipo de material relacionado co patrimonio musical da comarca, invitámoste a compartirllo. A túa colaboración axudará a manter viva esta rica tradición e a asegurar que non se perda no tempo.