Novas

O proxecto Músicas da Terra de Montes continúa ampliando o seu arquivo virtual grazas á colaboración de persoas e familias que conservan fotografías, historias e documentación relacionadas coa memoria musical da comarca. Nesta ocasión, a través da web púxose en contacto Mercedes Giadás Álvarez, descendente dunha coñecida familia de músicos de Cerdedo, quen achegou novas imaxes e valiosa información familiar vinculada ás históricas bandas de música da vila.

As bandas de música marcaron durante décadas a vida cultural e social de Cerdedo, unha realidade que foi estudada en profundidade por Manuel Campos Toimil no libro As bandas de música de Cerdedo. A obra documenta a intensa actividade musical desenvolvida na localidade entre a segunda metade do século XIX e a primeira metade do XX, período no que chegaron a funcionar simultaneamente varias bandas de música.

O libro, promovido pola Asociación Cultural Os Abrentes de Cerdedo, permitiu recuperar parte dunha memoria que durante anos permaneceu practicamente esquecida, incluíndo datos biográficos de preto de 140 músicos, fotografías históricas, partituras e instrumentos pertencentes ás antigas agrupacións musicais.

Grazas ao labor de difusión realizado por Músicas da Terra de Montes, Mercedes Giadás descubriu referencias a membros da súa familia na web. No seu primeiro contacto explicaba:

Descubrín a túa páxina e vin nela un montón de parentes, e gustoume coñecer parte da súa historia, que descoñecía.

Pouco despois enviou unha colección de fotografías antigas familiares, xunto con diversa información biográfica que agora pasa a formar parte do arquivo colaborativo do proxecto.

Entre os familiares mencionados atópase Andrés Carmelo Nieto Bertolo, bisavó de Mercedes, falecido o 17 de febreiro de 1947.

Tamén achegou información sobre os fillos de Andrés Carmelo Nieto Bertolo: José María, Severino e Isidro Nieto Varela.

José María Nieto Varela emigrou a Bos Aires, na Arxentina, igual que outros membros da familia como José Portos Nieto e Antonio Portos Nieto. Sobre este último, Mercedes destaca que era “un fantástico carpinteiro” e que casou cunha muller asturiana.

Severino Nieto Varela faleceu o 21 de agosto de 1949. Tras a súa morte, a súa muller e os fillos emigraron a Río de Xaneiro, seguindo un camiño moi habitual entre moitas familias galegas da época.

Outro dos familiares lembrados é Isidro Nieto Varela, quen abandonou Cerdedo para traballar como chófer en Vigo. Segundo relata Mercedes, Isidro era un gran amante da música e das bandas musicais:

Dispuña de gramófono e dunha abundante colección de música de bandas.

Mercedes indica que non coñece a data exacta do seu falecemento, aínda que sabe que morreu en Cerdedo con arredor de corenta anos, despois de regresar enfermo.

A información achegada permite tamén coñecer detalles sobre a chamada Casa dos Frailes, situada en Lourido, fogar da nai dos irmáns Portos Nieto, María Nieto Varela. Segundo explica Mercedes, a vivenda recibía ese nome porque dous irmáns de Antonio e José —Sabino e Jesús— fixéronse frades.

Entre os familiares mencionados aparece tamén José Giadás Nieto, tío e padriño de Mercedes, quen participou no fronte ruso coa División Azul durante a Segunda Guerra Mundial. Posteriormente emigrou a Río de Xaneiro, onde desenvolveu diferentes traballos e acabou casando coa brasileira María Luisa Pinto Teixeira.

José Giadás Nieto faleceu no Brasil o 14 de xaneiro de 1977. Mercedes lembra que apenas puido coñecelo, xa que tiña só sete anos cando morreu.

Na súa mensaxe tamén sinala as dificultades que supón recuperar hoxe parte desta memoria familiar. 

Estas achegas permiten seguir completando o grande mosaico humano e musical das bandas de música de Cerdedo, unha historia construída non só a través das agrupacións e dos repertorios, senón tamén mediante as vidas das persoas que fixeron da música unha parte esencial da identidade da Terra de Montes.