As carracas na Semana Santa
Cerdedo

Durante a Semana Santa, cando as campás deixaban de soar, outros instrumentos tomaban o seu lugar para anunciar os oficios relixiosos e marcar os momentos máis importantes da liturxia. Un deles era a carraca, un sinxelo instrumento de madeira, de son forte e inconfundible, moi presente na tradición popular galega.

Segundo o testemuño de José Vidal, en Cerdedo as carracas tiñan un papel central durante a Semana Santa. Estes instrumentos de madeira producen un son seco e forte ao xirar a súa lingueta contra unha roda dentada. Aínda que tamén se facían para xogar, o seu uso máis significativo estaba ligado aos ritos relixiosos, substituíndo o son da campá en momentos nos que esta non se podía tocar. En Galicia, instrumentos semellantes reciben nomes como tastarabás, trécolas ou matrácolas, pero en Cerdedo fálase simplemente de carracas.

Durante os días de Xoves Santo, Venres Santo e Sábado Santo, cando non se podían tocar as campás, as carracas eran usadas dentro da igrexa durante a consagración, substituíndo a campaíña, e tamén na rúa, onde os rapaces saían a tocar para anunciar os oficios.

Estas carracas eran construídas polos propios veciños da contorna, como por exemplo o Señor Enrique, carpinteiro do lugar, que máis tarde emigrou ao Brasil, onde faleceu.

A Igrexa de San Xoán Bautista de Cerdedo, no centro do pobo, era un dos lugares onde estas prácticas se documentaban mellor. Alí, as carracas tiñan un papel ritual e simbólico, lembrando que a música e o ruído podían ser ferramentas de expresión comunitaria e de memoria cultural. Ao longo dos anos, este costume foi transmitido xeración tras xeración, converténdose nun signo de identidade local.

Hoxe en día, o uso das carracas en Cerdedo perdeuse, e xa non se manteñen estes rituais cos instrumentos tradicionais. Con todo, falando con máis veciños, algúns aínda se lembran de ver algunha das antigas carracas nas casas, conservando así a memoria dun costume que formou parte da vida comunitaria.